Hành trình thực hiện bộ ảnh tư liệu: Kết nối di sản văn hóa Chăm vùng Nam Trung Bộ (phần 2)

Ngày đăng: 20/11/2019

Tháp Nhạn (Phú Yên)

Địa điểm tiếp theo của cuộc hành trình, tỉnh Phú Yên, nơi của thắng cảnh tiêu biểu Núi Nhạn Sông Đà. Khoảng thế kỷ XII, người Chăm đã xây dựng tại đây một ngôi tháp kỳ vĩ lấy tên là Tháp Nhạn. Tháp có hình tứ giác với bốn tầngcàng lên cao càng nhỏ nhưng vẫn theo phong cách tầng dưới, tháp cao khoảng 23.5m, mỗi cạnh chân tháp dài 10m. Qua sự tàn phá của thời gian và chiến tranh, tháp được phục dựng là nguyên gốc và mang một vẻ đẹp mới. Tháp Nhạn trên núi Nhạn, soi bóng xuống sông Đà tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình.

Tiến về phía Nam, chúng tôi đến thăm một cụm tháp trong lòng thành phố Nha Trang, tháp Bà Po Nagar, nơi thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm. Tổng thể kiến trúc tháp gồm ba tầng, tầng thấp là tháp Cổng đã không còn, tầng giữa chỉ còn lại hai dãy cột chính bằng gạch hình bát giác, tầng trên là cụm tháp gồm bốn tháp còn lại ngày nay. Trong đó, tháp chính cao 23m thờ thần Po Nagar. Po Nagar là tên mẹ xứ sở của người Chăm được đồng nhất với thần Parvati, vợ của thần hủy diệt Siva. Cụm tháp được xây dựng và tu bổ qua nhiều thời kỳ từ thế kỷ VII đến thế kỷ XII, là sự bổ sung hài hòa cho nét đẹp của thành phố biển Nha Trang.

Ninh Thuận, vùng đất khô cằn bậc nhất Nam Trung Bộ, nhưng nổi tiếng với những vựa nho xuất khẩu, cũng là nơi đồng bào Chăm hiện sinh sống đông nhất Việt Nam, những ngọn tháp Chăm là văn hóa và tín ngưỡng của con người nơi đây. Chúng tôi đến với ngọn tháp Chăm tiêu biểu với nhiều giá trị tâm linh và nghệ thuật, tháp Po Klong Garai, nằm trên đồi Trầu thuộc phường Đô Vinh, cách Tp Phan Rang Tháp Chàm 7km hướng Tây Bắc. Tháp được xây dựng vào cuối thế kỷ XIII đầu thế kỷ XIV để thờ vua Po Klong Garai. Hiện nay còn ba tháp, tháp Cổng cao 5.56m, tháp Hỏa cao 9.31m, tháp chính cao 20.5m. Đáng chú ý nhất trong kiến trúc tháp là hệ thống điêu khắc trên mái tháp chính và phù điêu người ngồi ẩn vào trong từng hốc lá đề. Mỗi năm người Chăm tổ chức lễ hội trên tháp ba lần, lễ mở cửa tháp, lễ Katê thờ thần cha và lễ Cambun thờ thần mẹ. Tại Ninh Thuận, ngoài tháp Po Klong Garai còn nhiều tháp Chăm độc đáo khác.


Tháp Po Klong Garai (Ninh Thuận)

Địa điểm cuối của hành trình, thành phố Phan Thiết, vùng đất của nắng, gió và những địa điểm du lịch nổi tiếng, nơi cuối cùng trên dải đất miền Trung người Chăm còn sinh sống. Tháp Po Sha Inư, nơi gắn liền văn hóa Champa và phát triển du lịch Phan Thiết. Lối đi lên tháp được xây dựng hiện đại và nhiều màu sắc với hoa cỏ được trồng sau này. Tháp nằm cạnh Lầu Ông Hoàng, phường Phú Hài, cách trung tâm Tp Phan Thiết 7km hướng Đông Bắc. Gồm ba tháp: tháp C nhỏ nhất thờ thần Hỏa. Tháp đang được trùng tu năm 2018, tháp chính A cao 15m thờ bộ sinh thực khí Linga – Yoni gồm bốn tầng, càng lên cao càng thu nhỏ và bớt đi phần kiến trúc của tầng dưới.

Cửa chính nằm ở hướng Đông, các hướng còn lại là cửa giả. Đây là công trình còn khá nguyên vẹn của cụm tháp Po Sha Inư, được xây dựng từ thế kỷ IX, thuộc phong cách Hòa Lai. Cách tháp chính A 50m về hướng Đông Bắc là tháp B cao 12m, tháp B thờ thần bò Nadin. Về cơ bản, tháp B có hình dáng giống tháp A nhưng đơn giản và quy mô nhỏ hơn.

Tháp Po Sha Inư (Bình Thuận) 

Nhìn chung, hầu hết các tháp Chăm đều được xây dựng trên những ngọn đồi cao, cửa chính hướng về phía Đông, mỗi cụm từ ba đến sáu tháp, luôn có một tháp chính thờ thần Shiva. Hiện nay, ngoài là nơi tế lễ của đồng bào Chăm, các đền tháp còn có giá trị phát triển du lịch. Song song với đó là sự quan tâm của các cấp quản lý, đẩy mạnh truyền thông và huy động các nguồn xã hội hóa để tiếp tục phát huy những giá trị di sản vô cùng quý báu này. Đoàn du khảo Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng qua chuyến đi này đã thu thập được rất nhiều kiến thức và hình ảnh có giá trị. Không chỉ riêng chúng tôi đã có cái nhìn toàn diện hơn về kiến trúc, nghệ thuật và giá trị tâm linh về đền tháp Champa mà còn có thể vận dụng kiến thức đó để phục vụ tốt hơn cho hoạt động chuyên môn của đơn vị.

Thành viên đoàn du khảo


Xem thêm video giới thiệu về hành trình:


Bài, ảnh và video: Vũ Hoàng Tâm


Tin cùng chuyên mục

 
 
Loading the player...
 
Đà Nẵng, Việt Nam

 
 
 
Giờ tham quan
Từ 7 giờ đến 17 giờ hàng ngày
Giá vé
60.000 đồng/người/01 lượt tham quan
Địa chỉ
số 02, đường 2 tháng 9, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam
 
Lượt truy cập: 11,575 Hôm qua: 226 - Hôm nay: 159 Tuần trước: 1,416 - Tuần này: 1,222 Tháng trước: 3,970 - Tháng này: 1,335 Đang trực tuyến: 13